Kullanıcı Adı :   
Parola :   
Beni Hatırla Üye Ol
   
 
     
  
 
 
Yerel Siyaset
Hulusi ŞENTÜRK
Modern Kent Yönetimi
Erol KAYA
Hulusi ŞENTÜRK
Osman DANIŞ
Sami ŞİMŞEK
Belediyecilik Terimleri
Hulusi ŞENTÜRK
KENT ESNAF VE ZANAATKARLARININ SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Fatih YÜCEL
Isparta Toplantıları 6
Hulusi ŞENTÜRK
Isparta Toplantıları 7
Hulusi ŞENTÜRK
 
 
Yerel Siyaset - YEREL SİYASET-HİZMET-YÖNETİM VE İDEOLOJİ-İDEOLOJİLER İLİŞKİSİ
YEREL SİYASET-HİZMET-YÖNETİM VE İDEOLOJİ-İDEOLOJİLER İLİŞKİSİ    
Ulusal veya genel siyasetin karşıtı olarak anlaşılabilen ‘yerel siyaset’ kavramı, yerelde siyasetin yapılması ile ilgilidir ancak sadece yerel yönetimler ve kurumlar ile ilgili değildir. Bir siyasal etkinliğin yerel siyaset olarak kabul edilebilmesi için etkinliğin yerel düzlemde olması yeterlidir. Yerel siyaset kısaca yerel siyasal kurum veya kişiler ile çıkar gruplarının, yerelde hizmet sunan yerel veya ulusal düzeydeki siyasal otoriteleri ve onların kararlarını etkilemeye yönelik etkinlikleri olarak açıklanır.

Burada geçen 'yerel hizmet' kavramı ise bir yer, yöre, mahal veya bölgeyi ve orada yaşayan halkı ilgilendiren, ulusal çapta olmayan yani tüm ülkeyi ve ülke halkını ilgilendirmeyen hizmetleri ifade eder. Yerel hizmetler, özellikleri itibariyle yerel halkın günlük yaşamını sürdürebilmesinde önemli bir yeri olan hizmetlerdir. Bunların başlıcaları temizlik hizmetleri, itfaiye hizmeti, şehir içi ulaşım, su, gaz ve elektrik hizmetleri gibi hizmetlerdir.

‘Yerel yönetimler’ de yerel siyaset yaparak, yönetsel organları seçimle belirlenen ve yerel hizmetleri yerel halka tek başına ya da merkezi yönetim ile ortaklaşa bir şekilde sunma yetkisini alan birimlerdir. Yerel yönetim, kısa bir tanım ile ‘yerel hizmetlerin sunulması için kurulmuş yönetim birimleri’ olarak, daha geniş bir tanım ile ‘il, belediye veya köy hizmetinin müşterek mahalli ihtiyaçlarını karşılayan ve genel karar organları halk tarafından seçilen kamu tüzel kişileri’ olarak açıklanabilir.

Yerel siyaset, yerel hizmet ve yerel yönetim kavramlarını şu şekilde ilişkilendirmek mümkündür: Yerel siyaset, genel yönetimin temsilcisi olan kurum ve kişilerin yerel düzlemde gördükleri hizmetlerin dışında kalan yerel hizmetlerin türü, miktarı, niteliği ve sunum yöntemi gibi konularda temel karar ve politika mekanizmalarını geliştirme ve bu karar ve politikaları yerel düzlemde uygulayacak yerel yönetimlerin çalışma alan ve yöntemlerini belirleme işlevi görür. Diğer bir ifade ile yerel yönetimler, yerel siyaset yaparak yerel hizmetleri sunmaya talip birimlerdir.

Yerel siyaset, yerel hizmet ve yerel yönetim kavramları ile ideoloji ve ideolojiler arasında bir ilişki kurmadan önce ‘ideoloji’ ve ‘ideolojiler’ kavramlarını da kısaca açıklamakta yarar vardır.

İdeoloji ‘idéa’ yani ‘fikir’den (görüş) gelir. ‘İdeoloji’, ‘siyasal görüş’ten farklı bir anlam yüklüdür, ama siyasal görüş zamanla bu anlamı yüklenip ideoloji olur. İdeolojinin bir tanımı şöyle yapılır: ‘Siyasal ya da toplumsal bir öğreti oluşturan, bir hükümetin, bir partinin, bir toplumsal sınıfın davranışlarına yön veren politik, hukuksal, bilimsel, felsefi, dinsel, moral, estetik düşünceler bütünü. En basit tabirle bir ideoloji, düzenlenmiş, yapılanmış bir fikirler bütünüdür.’

Bir başka tanım ile ideoloji, bir bütün, bir teori, bir sistem, bazen de bir zihniyet oluşturan fikirlerin tümü olarak açıklanır. Örneğin Marksist ideoloji, bir bütünü biçimlendiren ve bütün sorunlar için bir çözüm yöntemi sunan bir ideolojidir. Cumhuriyetçi bir ideoloji, bir cumhuriyetçinin zihninde bulunabilecek fikirlerin bütünüdür. Fakat hemen belirtilmelidir ki, bir ideoloji, sadece salt fikirlerin, duygudan uzak varsayılacak fikirlerin toplamı değildir, aksine duyguları, gönül yakınlıklarını, hoşlanmamayı, umutları ve korkuları kapsayan bir kavramdır.

‘İdeoloji teorisi’nde ideoloji kavramına ‘pozitif’ ve ‘negatif’ olmak üzere iki yönlü bir yaklaşımın bulunduğu kabul edilir. Pozitif anlayış ideolojiyi olumlu olarak anlayıp onu yok saymazken, negatif anlayış onu bir yanlışlık meselesi olarak değerlendirip inkar eder.

Bu arada vurgulanması gereken diğer önemli bir husus da ‘ideoloji’ ve ‘ideolojiler’ kavramlarının farklı olduğudur. Dolayısıyla burada bu iki kavramın karıştırılmaması gerekir. İdeoloji, belli bir düşünce formunu ya da bilinç biçimini gösterirken, buna karşılık ideolojiler belirli bir anlamda bir araya toplanmış ve çeşitli toplumsal grupların kendilerini ifade etmek için oluşturdukları fikirler ve değerler kümesini ifade eder. Bu ayırımın daha net ve anlaşılır olabilmesi için literatürde ideolojiler kavramı yerine genelde ‘politik ideolojiler’ kullanılır.

İdeoloji kavramından türetilen birkaç kavram daha vardır. Bunlardan biri ‘ideolojik etken’ olup, ideolojiyi bir neden olarak ya da etkileme yeteneğinde bir şey yapan bir güç olarak anlamaktır ve bunun için de ideolojik etkenin etkisinden söz edilir. Örneğin dinler, hesaba katılması gereken birer ideolojik etkendir; hala önemli bir biçimde etken olan manevi bir güçleri vardır.

Diğer bir kavram da ‘ideolojik biçim’ olup, bunun ile özelleşmiş bir alanda (bilim ve sanat alanında) bir ideoloji oluşturan, özel fikirlerden bir bütün anlatılır. Örneğin din ve ahlak ideolojik biçimlerdir; aynı şekilde, bilim, felsefe, edebiyat, sanat ve şiir de ideolojik biçimlerdir.

Bir de ‘resmi ideoloji vardır: ‘Resmî ideoloji’ kavramı aynı zamanda ‘resmi tarih’ kavramıyla da yakından ilgilidir. Resmî ideolojinin var olduğunu söyleyebileceğimiz devletlerde ‘tarih’ resmî ideoloji kavramı etrafında şekillenir ve dolayısıyla resmî tarih biçiminde uygulanır.’ Bürüksel Serbest Üniversitesi (Free University of Bruksels) öğretim üyelerinden Jing Men de resmî ideolojiyi şöyle tanımlar: ’Resmî ideoloji, devlet liderlerinin çevrelerini oluşturmada ve gerçekleri açıklamada kullandıkları fikirler sistemidir.’

Sonuç itibariyle yerel siyaset ve yerel hizmet kavramları, ideoloji ve ideolojiler ile nasıl ilişkilendirilebilir? Bu sorunun yanıtı olarak geliştirmek ve doğrulamak istediğimiz varsayımı şöyle formüle edebiliriz: Demokrasinin okulu olarak kabul edilen yerel yönetimlerin tek bir ideolojinin etkisinde kalmaları yerel hizmet sunma anlayışına ters düşer, ama yerel halkın tümünü temsil eden ideolojilerin etkisinde kalabilirler. Çünkü günümüzde yerel yönetimler her yönüyle değişti. Çağdaş yerel hizmet anlayışında, yerel yönetimlerde özerklik, etkinlik ve eşitliğin sağlanması genel kabul görmüş bir yaklaşımdır. Bu kavramlar da farklı yorumlara neden olmuş ve yerel yönetimlerin merkezi yönetimden farklı boyutlar kazanması sonucunu vermiştir.

Günümüzde yerel yönetimlerin ülkelerin yönetim yapıları içerisinde aldıkları roller artmakta ve buna paralel olarak yerel yönetimlerin toplumsal, ekonomik ve politik oluşumlarla olan etkileşimleri de farklılaşmaktadır. Politik yapıların hızlı evrimi yerel yönetimlere farklı işlevler yüklemektedir. İşte bu etkileşme ve farklılaşma, günümüz yerel yönetimlerinin farklı ideolojilere açık olmalarını kolaylaştırmakta, bu da yerel yönetimlerde farklı ideolojilerin yer bulmasına yol açmaktadır. Yerel yönetimlerde birden çok ideoloji ve hatta tüm ideolojilerin birden yer bulabilmesi, çoğulcu ve demokratik bir ortamın bulunduğuna işaret olarak veya böyle bir ortamın doğmasına kaynaklık edecek bir çaba olarak değerlendirilebilir.

Buna karşılık, özellikle demokrasi kültürünün gelişmemiş olduğu toplumlarda bir tek ideolojinin örgütlerde egemen olması bu şekilde olumlu değerlendirilemez. Çünkü ideoloji “ideolojik olma”yı sonuç verebilir; fakat yerel yönetimlerin alanına giren yerel hizmetlerin sunumunda ‘ideolojik’ olmamak gerekir. Bu bağlamda “ideolojik etken” ve “ideolojik biçim”lerin de yerel hizmet sunumunda etkili olmaması gerekir. Tek bir ideolojinin yerel yönetimlerde egemen olmasının istisnası “resmi ideoloji” olabilir. Bu ayırım, yukarıda açıklandığı gibi ideoloji ile ideolojilerin farklı anlamlar yüklü olmalarından kaynaklanmaktadır. Bu farklılığı biraz daha anlaşılır yapmak amacıyla, yerel yönetimlere ideolojilerin egemen olabileceğini ama hizmet sunumunda ideolojik olmamaları gerektiğini söyleyebiliriz.

Aslında demokratik anlamda gelişmiş ülkelerde bir ideolojinin yerel yönetimlere egemen olması fazla sorun olmamaktadır. Çünkü bu toplumlarda siyasal partilerin ideolojileri radikal farklılık göstermez. Özellikle genel ve yerel seçimlere girebilecek ve üye çıkarabilecek güçte olan partilerin ideolojileri arasında önemli farklılıklar olmamaktadır. Ayrıca bunlar resmi ideolojinin veya ulusal çıkarlara ters gelecek hizmet sunma mekanizmaları da geliştirmezler.

Ancak demokratik olarak iyi düzeyde olmayan toplumlarda yönetime gelen kadrolar kolaylıkla ideolojik davranabilmekte, hatta başka politik görüş veya ideolojilerin yer bulmasını engelleyici mekanizmalar geliştirebilmektedirler. Ayrıca bu toplumlarda partilerin ideolojileri arasında radikal farklılıklar olmasına ve demokratik kültürün ve siyasal ahlakın gelişmemiş olmasına rağmen demokrasi adına tüm partiler seçime girme olanağı bulmasına rağmen, ulusal baraj gibi nedenlerden dolayı ulusal çapta başarı gösteremeyen marjinal, aşırı politik ve ideolojik partilerin yerel halkı etkileyebilmeleri, dolayısıyla yerel siyasette başarılı olmaları, yerel yönetimlerde yönetime gelmeleri, dolayısıyla yerel hizmetleri sunma yetkisini kullanmaları mümkün olabilmektedir.

Böylece ideolojiler perspektifinden yerel yönetimlere bakıldığında görülebilecek manzaralardan birini tasvir etmeye çalıştık. Elbette şunu da unutmamak gerekir ki bir yerden bir yere bakış açısı yer, konu ve kişi gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir.



[ PDF formatında açmak ve saklamak için tıklayınız.]




Ahmet Hamdi AYDIN    
26. Sayıdan    

  Yazarın Diğer Yazıları
  • YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ve BELEDİYELER
  • BELEDİYELERİN ÖRGÜTSEL VE İŞLEVSEL SORUNLARININ ARKA
    PLANINDAKİ MALİ SORUNLARI
  • Yerel Yönetimlerin bir Türlü Karşılanamayan İhtiyacı: Reform
  • KENTSEL (ve Ulusal) DÜZEYDE (Diplomasi Değil) PROTOKOL-NEZAKET KURALLARI
  • Belediye Hizmetlerine Goniillu Katilim Uzerine Gonlumden Geldigi Gibi
  • Genel bütçe-Uluslararası Fon Kaynakları-Özerklik Üçgeninde Belediyeler
  • Belediyelerin “İletişim Köprüsü”nden Geçen Halk (ile İlişkiler)!
  • Yerel Siyaset Dergisi’nin “Yerel Siyaset” Literatürüne Katkısı
  • Sosyal Çevre - Doğal Çevre İlişkisi Bağlamında
    Bireyin Doğal Çevreye Etkisi Konusunda Bir Görüş
    Geliştirme Çabası
  • Türkiye’de Yerel Siyaseti Etkileyen Seçim Sistemi mi Seçimin Sonucu mu?
  • Bir “Yerel Yönetim” olan “Özel İdare”nin “Genel Meclisi”
  • BELEDİYELER ‘BİRLİK’TE HAREKET ETMELİDİR
  • KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ VE KAHRAMANMARAŞ
  • İSTANBUL METROPOLİTAN KENTİNDE POLİSİN TEŞKİLATLANMASI
    VE YÖNETİMİ İÇİN BİR MODEL ÖNERİSİ
  • KENTLİNİN, YAŞADIĞI KENT YÖNETİMİNİN ÖZERKLİĞİNİN
    GÜÇLENMESİNİ İSTEME HAKKI
  • TOPLUMSAL GÜVENLİK VE YEREL SİYASET
  • DEMOKRATİK KÜLTÜRÜN GELİŞMESİNDE GÜVENLİK
    HİZMETİNİN YERELLEŞMESİNİN ROLÜ VE ÖNEMİ
  • YEREL SİYASETTE İNSAN İLİŞKİLERİNDE GÜVEN BUNALIMI VEYA SOSYAL
    SERMAYE FAKİRİ OLMAK


      Haberler
     
     

    Bu yıl ülkemizde yaz mevsimi alışıldık mevsimler şartların ötesinde, bol yağmurlu olarak geçiyor

     
    YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ve BELEDİYELER
    Ahmet Hamdi AYDIN
    E-BELEDİYECİLİK YA DA DİJİTAL KENTLER
    M. Akif ÇUKURÇAYIR
    KENTSEL KALKINMA ve SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
    Erol KAYA
    BDP’li BELEDİYELER NE YAPMAK İSTİYOR?
    Hulusi ŞENTÜRK
    Son Sayıdan Tüm Yazılar
    En Çok Okunanlar